| Stel dat ik de seksuele attenties van mijn man alleen kan verdragen door de ogen te sluiten en
te denken aan Robert Redford. En stel dat hij dan op een dag thuiskomt met een enquête over
vrouwen en sex, en zegt: 'Dat is nou echt iets voor jou, dat moet je invullen. Daarna
bespreken we het resultaat. En alsof dat nog niet genoeg is, gaat een maand of wat later de
telefoon en hangt er een psycholoog aan de lijn die mij nog wat toelichtende vragen wil stellen,
terwijl mijn echtgenoot geïnteresseerd meeluistert. Hoe eerlijk zou ik zijn?
Via het vrouwenblad Margriet riepen psychologe Annette Heffels en seksuologe Willeke
Bezemer vrouwen op hun mannelijke partner ertoe te bewegen mee te doen aan een enquête
over sex. Zeshonderd mannen deden mee. De meesten waren gehuwd en iets hoger opgeleid
dan de gemiddelde Nederlandse man.
Bij het invullen van de vragenlijsten (die inderdaad nogal eens met de vrouw werden
besproken), pasten zij volgens de onderzoeksters 'enige zelfcensuur toe'. Zo gaf op papier 17
procent van de mannen toe wel eens met een ander te hebben gevreeën, terwijl in de
gesprekken ruim eenderde bekende sex met een ander te hebben gehad. Bij de telefonische
interviews waren de partners vaak hoorbaar op de achtergrond aanwezig.
Op de representativiteit van het onderzoek (mannen die door Margriet-lezeressen ertoe
bewogen zijn mee te doen) en de betrouwbaarheid van de gegevens (zelfcensuur vanwege de
meeluisterende partner) valt dus het een en ander af te dingen.
Wat overblijft zijn zeshonderd Nederlandse mannen die vertellen over zichzelf en over sex naar
aanleiding van vragen als: 'Zou u iets willen veranderen in uw seksuele relatie?', 'Kunt u het
vrijen stoppen wanneer u het niet meer prettig vindt?', 'Vindt u uw partner lichamelijk
aantrekkelijk?', 'Als uw partner geen zin heeft om te vrijen - dan accepteert u dat zonder meer
- U accepteert het, maar u voelt zich gekwetst - U accepteert het, maar u neemt het haar
kwalijk - U probeert haar over te halen'.
Het zou leuk zijn als de antwoorden onthullend konden worden genoemd. Mannen, zo blijkt
uit het onderzoek, vinden sex belangrijk. Ze vinden dat vrouwen vaker het initiatief zouden
moeten nemen. Meer dan de helft wil sowieso vaker sex dan hun vrouw en hoewel ze zich
ervan bewust zijn dat hun partner strelen lekker vindt, zijn zij vooral uit op het hebben van
gemeenschap.
Als een vrouw geen zin heeft, zal de meerderheid er toch bij haar op aandringen dan maar 'zin
te maken'. Zoals de 47-jarige zelfstandig ondernemer Joop: 'Soms, als ik merk dat ze niet wil,
dan ga ik toch gewoon door. Als ik eenmaal op een bepaald punt gekomen ben, dan moet ik
verder. Ik dwing haar dan ook wel en uiteindelijk geeft ze dan toch maar toe. Dat komt omdat
ze zo'n goed karakter heeft. Ze heeft zoveel liefde voor mij dat ze dat ervoor overheeft.'
Het vergelijkbaar opgezette onderzoek naar vrouwelijke seksualiteit Liever de lusten (Anthos,
1993) behandelde per hoofdstuk onderwerpen als communicatie over seksuele wensen,
fantasieën en buitenechtelijke relaties. Onderzoeksresultaten werden vermengd met
interviewfragmenten en gecombineerd met de uitkomsten van onderzoek van anderen. Ook lag
een zwaar accent op de samenhang tussen de seksuele relatie en de relatie in algemene zin. Die
aanpak maakte het boek aantrekkelijk om te lezen en plaatste de Margriet-uitkomsten in een
wat breder kader.
Min of meer macho is opgezet als een interviewboek. Dat betekent dat 24 mannen tussen de
24 en 67 jaar in gemiddeld acht paginas mogen vertellen over hun jeugd (streng/vrij
opgevoed, vader nooit thuis, moeder warm en begrijpend of juist niet), over hun eerste
zaadlozing hun eerste verliefdheid, de eerste sex, wat ze zo aantrok respectievelijk aantrekt in
hun vrouw, hun voorkeur voor bepaalde standjes, hun waardering voor sexy lingerie (die is
hoog) en erotische films (die is wisselend) en hun fantasieën over anderen.
In Margriet schreven Heffels en Bezemer naar aanleiding van de gesprekken; 'Wij wisten wel
dat er wat leuke mannen waren in Nederland, maar niet dat het er zoveel waren.' Ik sluit
evenmin uit dat het in Nederland wemelt van de leuke kerels, maar eerlijk gezegd heb ik er niet
veel van aangetroffen in dit boek. De meeste interviews zijn ronduit saai.
Het zou te gemakkelijk zijn te zeggen dat de vrouwen uit Liever de lusten kennelijk
interessanter zijn en beter kunnen vertellen dan de Min of meer macho-mannen. De saaiheid
van Min of meer macho wordt voornamelijk veroorzaakt door de vorm. Elk interview verloopt
volgens hetzelfde stramien (hoe was uw jeugd, eerste seksuele ervaring et cetera) en steeds
worden dezelfde verplichte vragen afgewerkt. Iemand moet dan wel een heel bijzonder leven
hebben gehad en daar buitengewoon meeslepend over kunnen vertellen om de aandacht van de
lezer acht paginas vast te houden. Dat lukt maar zelden. |