Nancy Friday wil bekeken worden. En met name door mannen. Geen wonder dat ze
nerveus wordt wanneer de mannelijke blik zich met het klimmen der jaren minder
op haar richt en meer op jeugdiger vrouwelijk schoon. Een andere vrouw zou
misschien haar toevlucht nemen tot drank of prozac of zich al dan niet
knarsetandend bij de situatie neerleggen. Friday tracht haar paniek te bezweren
door het schrijven van een boek.
Schoonheid en begeerte gaat over vrouwen en hun uiterlijk. Maar Friday zou
Friday niet zijn als ze niet ook haar andere stokpaardjes (seks, de moeder-dochter-relatie en jaloezie) met rijke hand er doorheen had gehusseld. Dit alles vermengd
met een overvloed aan persoonlijke verhalen.
Mooie vrouwen hebben het gemakkelijk, is Friday's uitgangspunt. Als baby krijgen
ze al meer aandacht en dat vindt een hoogtepunt in de adolescentie. Naar de mooie
meisjes wordt driftig geworven door de meest populaire jongens. De lelijke eendjes
staan aan de kant, wachten vruchteloos bij de telefoon en zijn zich pijnlijk bewust
van hun machteloosheid.
Gelukkig, verzucht Nancy Friday (in die tijd zelf een lelijk eendje), zit het de mooie
jonge meid ook weer niet op alle fronten mee. 'De tragedie van het mooie meisje is
dat zij waarschijnlijk tot aan de adolescentie een gewoon meisje was. Terwijl iets in
haar het succes in de ogen van jongens erkent, is zij op haar hoede en wil zij niet te
veel belang hechten aan haar triomf. De blik in de ogen van andere meisjes die van
haar houden maar ook afgunstig op haar zijn, vereist dat zij op een bepaalde
manier verliest, zodat de balans niet doorslaat door haar overwinning. Om haar
nieuwe macht bescheidener te maken, probeert ze niet uit te blinken in andere
activiteiten omdat ze al zoveel heeft. De liefde van jongens is prachtig, maar de
ondersteuning van de meisjes/moeder is de navelstreng van de adolescent.'
Daar is ze dan: de moeder. In de ogen van Nancy Friday is de moeder degene die
het meisje in de knop breekt. Zij doet dat door haar al in de wieg in te prenten dat
zij iets tussen de beentjes heeft dat vies is, niet gezien mag worden en vooral niet
mag worden betast. Omdat het meisje er zo al als baby van wordt doordrongen dat
er iets fundamenteel mis is met haar lichaam, zal zij er ook verder nooit gerust op
zijn dat ze wel okay is. Ziehier de verklaring waarom zelfs de mooiste vrouwen
vinden dat er altijd wel iets op hun uiterlijk valt aan te merken.
Nancy Friday weet ook een oplossing: laat de mannen een rol spelen in de
verzorging van de vrouwelijke baby. Mannen staan immers wel gezond in het
leven, hebben geen onnatuurlijke schaamtegevoelens met betrekking tot
geslachtsdelen en seks en zouden daarom het jonge meisje er moeiteloos van
kunnen doordringen dat haar kutje prachtig is en dat ze er een hoop plezier aan kan
beleven.
En die paar mannen die wel een verknipte houding hebben tegenover seks en
vrouwelijkheid? Die zijn, zo weet Friday, door hun moeder ('de reuzin in de
kinderkamer') op dat punt verkeerd opgevoed. Ook daar had een zorgende
vaderhand een hoop leed kunnen voorkomen. Dat die mannen zich niet collectief
aan het luiers verschonen wijden is uiteraard ook al de schuld van de moeders: die
laten ze niet tot de baby's toe.
Vrouwen, vindt Nancy Friday, moeten zich bewust zijn van de macht van een fraai
uiterlijk, ernaar streven dat zelf te krijgen en in stand te houden (nee, er is niets
tegen kosmetische chirurgie) en vooral ook genieten van het effect ervan op
mannen. Breek haar daarom de bek niet open over de feministen van de jaren
zeventig met hun spijkerbroeken en piekhaar.
Ook de werkende vrouw van nu doet volgens Friday onvoldoende om haar
schoonheid te benadrukken. Is het wel zo verstandig om in een zakelijk
mantelpakje naar het werk te gaan? Voor we weten wat ons gebeurt winnen
mannen het ook op dit punt van ons. Kijk eens hoeveel die tegenwoordig uitgeven
aan een mooi pak, een goede kapper, een lekker geurtje. Pas maar op, waarschuwt
Friday. 'Wij zijn eraan gewend dat mannen hun echtgenotes voor een jongere
vrouw in de steek laten, maar vandaag de dag zou dat wel eens voor een jongere
man kunnen gebeuren.'
Nancy Friday heeft het moeilijk wanneer zij probeert te construeren hoe oudere
vrouwen die in de ogen van hun omgeving lezen dat zij niet meer begeerd worden
daarmee moeten omgaan. Enerzijds heeft zij begrip voor de man die als hij mag
kiezen uit een rij vrouwen 'de jonge schoonheid' pikt. 'Dat zouden wij ook doen.'
Maar tegelijk is het volgens de schrijfster ook de schuld van de vrouwen die verre
van opgetogen zijn als ze zichzelf zien aftakelen. Als wij ondanks de rimpels en de
wallen, de hangende billen, de verschrompelende borsten en andere uiterlijke
tegenslagen ons toch mooi en sexy zouden voelen, zouden we door onze uitstraling
die illusie ook op mannen kunnen overbrengen. Met als grootste beloning: een
jonge minnaar. En liefst meer dan één.
Schoonheid en begeerte heeft veel van een wanhoopsverhaal van een
vrouw die het einde van haar rol als prachtige vrouw in zicht krijgt en hoopt dat
einde met een stortvloed aan woorden voor zich uit te schuiven. Het is niet eens
zozeer Friday's gedram over de falende moeder en haar geïdealiseer van de
man(nenblik) die dit boek tot een moeilijk door te komen geheel maakt. Het is haar
kennelijk niet te onderdrukken neiging alles, maar dan ook alles er met de haren bij
te slepen.
Eigen ervaringen (geen vader, moeder die de voorkeur geeft aan haar mooiere zus,
buitenechtelijke verhouding met mooie jonge timmerman), ergernis over het
feminisme (zoals haar woede op Germaine Greer die toen zij in de overgang raakte
besloot de mannen op te geven om lekker rustig te gaan tuinieren) maar ook losse
flodders over een mogelijk verband tussen een toenemend aantal vrouwen dat
pornofilms uit de videotheek haalt en tevens naaldhakken draagt.
Jammer toch, die schrijvende diva's die kennelijk zoveel macht hebben dat
hun uitgever ze niet eens voorzichtig durft te suggereren of een boek wellicht een
beetje zakelijker en vooral een heel stuk korter kan.
|