'Ik wil boeuf Stroganoff, en ik heb een verhouding met Claire'

  Jeanne Doomen
Marion Schiphorst

Marianne is een van de bedrogen echtgenotes die journaliste Tineke Beishuizen en psychotherapeute Annette Heffels interviewden voor hun boek De indringster. In het boek komen niet alleen de echtgenotes aan het woord maar ook de stiekeme vriendinnen. Hoe de mannen de buitenechtelijke relaties ervoeren kunnen we alleen afleiden uit wat door de vrouwen over hen wordt verteld.
Een op de vijf mannen schijnt tijdens een vaste relatie ook wel eens met een ander te vrijen. Een gevaarlijk moment doet zich volgens de schrijfsters voor wanneer een relatie een jaar of tien bestaat. De partners zijn met elkaar vertrouwd geworden, soms is het samen ook wel een beetje saai en als zich nu iets spannends in de vorm van een nieuwe geliefde kan voordoen stapt die letterlijk in een gespreid bed.
Heffels en Beishuizen zien twee ontwikkelingen in de maatschappij die maken dat mensen tegenover zichzelf kunnen rechtvaardigen dat ze vreemd gaan. Er is het romantisch huwelijksideaal dat ons het hele leven lang blijft doen zoeken naar de 'echte liefde' en er is het streven naar maximale zelfontplooiing. Vooral de zelfontplooiingstheorie komt van pas als iemand die verliefd is voor zichzelf of voor de vaste partner argumenten nodig heeft om de nieuwe keuze te verdedigen.

De verhalen van de bedrogen vrouwen zijn intens treurig. Voor de meesten komt de ontdekking dat hun man iets met een ander heeft als een volslagen verrassing. Moniek: 'We zaten in een restaurant met het menu in de hand uit te zoeken wat we zouden bestellen. Het ging zo'n beetje van: "Ik wil boeuf Stroganoff, en ik heb een verhouding met Claire."'
Veel huwelijken sudderen hierna nog een tijdje door omdat de man weigert te kiezen. 'Ik kan haar niet missen en jou ook niet,' sprak ook de man van Moniek. Beishuizen en Heffels ontdekten dat er een algemene opvatting is hoe je je in een dergelijke situatie als vrouw het best kunt gedragen.
Globaal komt die erop neer dat je rustig en waardig je grenzen moet stellen. Verder moet je je sterke punten (vertrouwdheid, kameraadschap, gezelligheid) duidelijk naar voren laten komen zodat hij zich bewust wordt wat hij allemaal moet opgeven als hij besluit je te verlaten.
De meeste geïnterviewde vrouwen ontdekten dat ze die houding totaal niet konden opbrengen. Integendeel. Ze huilden, krijsten, maakten verwijten, klaagden en gooiden hun partner dingen naar zijn hoofd, zodat hun relatie helemaal niet gezellig meer was. Zo leverden ze hun man alle redenen en excuses om te vertrekken naar zijn andere relatie waar alles er wel roman- tisch aan toe ging.

Maar veel vriendinnen hebben het ook niet makkelijk. Soms zet de man de vriendin op het verkeerde been door (jawel) te zeggen dat zijn vrouw hem niet begrijpt, dat hun huwelijk toch al slecht is en dat hij alleen nog maar blijft vanwege de kinderen resp. bezig is te gaan scheiden.
Gaat de vriendin na verloop van tijd echt illusies koesteren en is ze bijvoorbeeld zo stom te geloven dat hij meende wat hij zei over scheiden en samen verder gaan, dan is de magie er voor de minnaar rap af en begint het proces van losweken. Of hij staat op een mooie dag wel met zijn koffer voor de deur om een paar maanden later na een serie goede gesprekken met zijn ex toch weer bij haar in te trekken.
De in de levensgeschiedenissen figurerende mannen komen niet erg sympathiek over. Ze laten zich lijmen met wat al dan niet geveinsde bewondering en vleierij, en eisen thuis op hoge toon dat hun vrouw accepteert dat de relatie nu even een driehoek is. Nadat ze die vrouw, toen ze de eerste tekenen van ontrouw waarnam, verontwaardigd hebben voorgehouden dat zij jaloers en paranoïde was.
Tineke Beishuizen en Annette Heffels doen hun uiterste best niet moraliserend te zijn. Ze gaan ervan uit dat verliefd worden op een ander iedereen kan overkomen en dat slechts de zeer sterken onder ons erin slagen aan de verleiding weerstand te bieden. Wel stellen zij vast dat zelfs als de man de buitenechtelijke relatie verbreekt en besluit bij zijn vrouw te blijven, het huwelijk nooit meer zal worden zoals het geweest is. Het vertrouwen is weg.

De indringster gaat over een situatie die meer mensen aangaat dan zij zelf waarschijnlijk beseffen. Tineke Beishuizen en Annette Heffels zijn erin geslaagd een boek te schrijven dat zowel de gevoelens van de echtgenote als die van de vriendin herkenbaar en invoelbaar maakt.
De interview-vorm is in dit geval functioneel, ook omdat de schrijfsters zich niet beperken tot het noteren van verhalen van wanhoop en verdriet maar elk verhaal gebruiken om er algemene, zinnige analyses aan te verbinden.

Copyright © Jeanne Doomen.
Deze tekst wordt uitsluitend aangeboden
voor persoonlijk gebruik.