Wapenstilstand in de oorlog tussen de seksen
Echte dames lunchen niet, ze winkelen. Dagen besteden ze aan de zoektocht naar nog een paar schoenen, de vierentwintigste shawl, de allernieuwste kleur lipstick, het god mag weten hoeveelste hebbedingetje. Echte dames zijn ook modieus slank. Maar dat heeft weer een hoop te maken met het overslaan van die lunch.
Echte dames lunchen niet van de vooral als romanschrijfster bekende Fay Weldon is een verzameling artikelen. Weldon bespreekt daarin behalve de echte dames ook vrouwen en mannen en hun onderlinge strijd, de begeerlijkheid van overspel, de wenselijkheid van schoonheid en het gevaar van de op ons geld en onze seksualiteit beluste therapeuten. Sommige artikelen zijn serieus van toon, andere - zoals dat over de echte dames - zijn vooral geestig bedoeld.
In de man-vrouw-artikelen neemt Een einde aan de oorlog tussen de seksen een centrale plaats in. Hierin bepleit Weldon dat vrouwen moeten stoppen met de oorlog tussen de seksen of tenminste een wapenstilstand moeten afkondigen. Die oorlog eist te veel energie en bovendien winnen vrouwen toch niet. In plaats daarvan wil de schrijfster dat wij 'onze biologie onderzoeken' en ons bewust worden dat 'moeder natuur' ons 'instincten' heeft gegeven 'om te zorgen dat we ons voortplanten'. Het 'instinct' van het meisje is om zwanger te worden, het 'instinct' van de jonge man is - aldus nog steeds Weldon - ten oorlog te trekken, te verkrachten en te plunderen.
We kunnen de mannen dus wel verwijten dat ze oorlogen beginnen, verkrachten en plunderen, en dat ze vrouwen zodra ze niet meer vruchtbaar zijn in de steek laten en het vertikken kinderen die ze toch nooit zien te onderhouden, maar daar hebben we niets aan. De mannen kunnen het niet helpen en 'hoogstwaarschijnlijk zullen wij zelf de dupe worden van de terugslag van onze aanval, omdat mannen macht hebben en wij niet'. Laten we ons daarom maar concentreren op 'het lot van de mens' in zijn algemeenheid en als dat niets wordt, ons hergroeperen en ons voorbereiden op de volgende feministische golf.
Veel van Weldons artikelen hebben een dergelijke opbouw. Ze beginnen provocerend, komen tot een niet door het voorgaande onderbouwde conclusie en gaan dan een beetje als een nachtkaars uit.
Dat geldt niet voor de verhalen over schoonheid. Weldon betoogt zonder enig voorbehoud dat de oude feministisch slogan Mooi dik is niet lelijk onzin is, en dat dikke vrouwen niet moeten zeuren over de maatschappij die onaardig tegen ze doet, maar dat ze 'gewoon' moeten afslanken. En als afslanken alleen niet meer helpt, en met het naderen van de menopauze de mannelijke seksuele waardering evenredig afneemt, is daar altijd nog onze beste vriend, de plastisch chirurg. Dus: 'Als u de wereld niet kunt veranderen, verander dan uzelf. Op naar de kliniek!'
Ook geen spoor van ambivalentie als Weldon het heeft over therapeuten. Zij sluit niet uit dat er vroeger wel eens een enkele iets goeds heeft bedacht en dat er hier of daar wellicht nog een therapeut kan worden aangetroffen die oprecht de medemens wil helpen, maar verder is het tuig. Ze zijn uit op je geld, moedigen emotionele afhankelijkheid aan en schrikken niet terug voor zogenaamd in de therapie passende seks. Weldon: 'De therapeuten, beweer ik, zijn de rovers van dromen en de verspreiders van eenzaamheid. In hun zoeken naar genezing hebben ze ons allen en de maatschappij waarin wij leven, ziek gemaakt'.
Enkele artikelen vallen buiten deze hoofdthema's. Een extraatje is een artikel over de liefdesperikelen in het Britse koninklijkhuis, dat alleen aardig is voor wie er niet genoeg van kan krijgen om alles over Charles en Lady Di nog eens herkauwd te zien. Verder een komisch geschreven verhaaltje over schrijvers die zich tegenover uitgevers meer macht zouden moeten zien te verwerven. En een bijdrage met de titel God en de creatieve verbeelding die sowieso al lastig te volgen is maar ook nog eens wordt verpest door een lelijke vertaling met zinnen als 'De betekenis springt over die kloof heen' en termen als 'de geïmpliceerde schrijver' en 'de geïmpliceerde lezer'.
Fay Weldon is een beter romanschrijfster dan essayiste. In haar romans slaagt zij erin een boodschap sardonisch te verpakken. De in Echte dames lunchen niet opgenomen artikelen zijn vaak weinig overtuigend en moeten het hebben van de manier waarop ze geschreven zijn. En soms is Weldon inderdaad heel geestig zoals in het artikel waarnaar het boek is vernoemd. Maar te vaak blijft ze hangen in een wat geforceerde leukheid.
Uitgeverij Contact; f 19,90.
ISBN 90 254 1392 7.
Copyright © Jeanne Doomen.
Deze tekst wordt uitsluitend aangeboden
voor persoonlijk gebruik.