| 'Hij was verlegen en kleedde zich uit in de badkamer. Ik, iets minder verlegen maar wel
zenuwachtig, onder de lakens. Toen hij terugkwam, was ik overrompeld: hij was prachtig.
Hij huiverde, maar stond toe dat ik keek. (...) Het deed maar een beetje pijn toen we de
liefde bedreven. Het was leuk, maar vreemd.' Zo beschrijft Naomi Wolf haar eigen
ontmaagding in Verwarrende tijden. Met dit boek wil zij 'de schaduw-slet onderzoeken die
ons vergezelt als we opgroeien' en andere vrouwen ertoe aanzetten hun eigen erotische
verhaal te vertellen.
Verwarrende tijden heeft als ondertitel De ontluikende seksualiteit van meisjes in het
tijdperk van de pil. De meisjes over wie het gaat zijn blanke middenklassemeisjes die
opgroeiden in het San Francisco van de jaren zeventig. Toen ze een jaar of zes waren
zagen ze hun ouders veranderen in hippies, die zichzelf gingen ontdekken en hen en
passant toestemming gaven om zo'n beetje alles te doen wat ze leuk vonden.
Het aardigste deel van het boek gaat over de tijd dat de meisjes tussen de twaalf en
veertien zijn. Twaalf, dan is je beste vriendin eigenlijk ook je grote liefde. Zij is degene
met wie je alles bespreekt, je angsten en verwachtingen deelt. Wolf verhaalt over
slaapfeestjes waar je kon leren hoe je moest tongzoenen, zodat de jongens je later niet
zouden uitlachen omdat je niet wist hoe het moest. Met soms onverwachte neveneffecten.
'Shari's haar viel over Genevieves gezicht toen zij demonstreerde "hoe je een jongen moest
zoenen". Genevieve dacht: waarom zou ik dit op moeten geven? Ze hield nu eenmaal van
meisjes. De zoen of haar opwinding erover hadden niets schokkends voor ons. Wij hielden
ook van meisjes.'
Maar veertien, dat is anders. Dat is verzamelen in de badkamer voor het feest in het
souterrain. "Je bekeek jezelf en het meisje naast je; je keek met de ogen van een
denkbeeldige minnaar en peilde wie van de twee door hem gekozen zou worden en
waarom. Als er dingen waren die de fantasiejongen zou kunnen prefereren, werden die
vrijuit en keihard geattaqueerd. Dit was wel wat anders dan de vrolijke nieuwsgierigheid
van de pre-adolescentie: dit was een puur Darwiniaans gevecht om je plaats in de pikorde.'
Vanaf dat moment staan de jongens centraal. Wie krijgt de leukste van de school, hoe ver
moet je gaan om geen trut te worden bevonden, wat is net te ver zodat je in de slet-categorie belandt. En vooral: wat moet je doen om die jongen te plezieren, wat vindt hij
fijn. En niet: wat vind ik fijn en hoe leer ik genieten van mijn eigen seksualiteit.
Tonya: 'Als ik met vriendjes was, had ik het gevoel dat ik iets met dat ding moest doen
omdat de hele wereld zei dat hun genot draaide om hun penis en dat er verder niks was
waar je jongens blij mee kon maken. Zij waren mij aan het begraaien en ik dacht "goh, ik
moet ook wat doen". Ze brachten het alsof dat het juiste, gepaste en beleefde gebaar was
als je je vriendje wou houden."
Wolf wil betogen dat het allemaal anders moet en ook kan. Ze heeft daarbij een keur aan
onsamenhangende informatie bijeengebracht variërend van obscure stammen die de
vrouwelijke seksualiteit wel zouden eren en pioniers uit de psychologie die de clitoris en
de vrouwelijke begeerte hoog hadden tot erotische teksten uit het oude India en China.
Wolf draagt ook oplossingen aan. Ten eerste wil zij dat groepen vrouwen bij de geboorte
van een dochter samen de verantwoordelijkheid voor haar gaan dragen. Wanneer het
meisje dertien is moet zij met andere meisjes en oudere vrouwen op kampeertocht. De
oudere vrouwen moeten de jongere dan alles doorgeven wat zij hebben geleerd over het
vrouw zijn en elke vraag (cursivering van Wolf) die de meisjes willen stellen
beantwoorden.
Verder moeten de tienermeisjes worden gesterkt in de gedachte dat de vrouwelijke
seksualiteit iets goddelijks is en moet hen worden verteld over het tantrisme waarin de
kosmische godin Shanti wordt vereerd in alle vrouwen. De tantrist, aldus Wolf, is in staat
zijn seksuele beleving te feminiseren en ziet seks als de manifestatie van de kosmische
scheppingskracht, die boven het individu uitgaat. Uiteraard moet dit inzicht ook de
tienerjongens worden bijgebracht.
Verwarrende tijden is best aardig zolang Naomi Wolf vertelt over opgroeien in San
Francisco in de hippietijd. De verhalen over seksuele ervaringen uit haar eigen leven en
dat van haar vriendinnen zijn tam en noden niet echt tot een graven naar de volgens de
schrijfster verborgen resten van de eigen seksuele begeerte.
De gedeelten waarin Wolf haar boodschap tracht te onderbouwen met willekeurige
plukjes geschiedenis, psychologie en antropologie zijn zwak. En terwijl het geen slecht
idee is als vrouwen van verschillende leeftijd met elkaar praten en elkaar helpen, verwordt
dit voorstel tot New Age geneuzel zodra het wordt opgehangen aan onderwijzen over 'seks
als kosmische scheppingskracht'.
|